WBE in de arbeidsfinaliteit: piloot in Wallonië

Tijdens het schooljaar 2024-2025 heeft BeGlobal in samenwerking met Entraide & Fraternité (E&F) en het Athénée Royal Rochefort-Jemelle een pilootproject opgezet om de WBE-vaardigheden van jongeren in het arbeidsmarktgericht onderwijs te versterken. Dat deden ze op basis van concrete cases onder het thema ‘voedselsoevereiniteit’.

De methode ‘Zien – Oordelen – Handelen’, vormt het DNA van alle projecten van Entraide & Fraternité en diende als basis voor elke workshop. In dit traject had de methode als doel om de leerlingen aan te moedigen hun sociale vaardigheden te ontwikkelen om de wereld te veranderen. Ze vertrokken daarbij steeds vanuit hun eigen ervaringen. Bovendien werd er gehamerd op actieve betrokkenheid bij hun eigen opleiding.

Het pilootproject had twee doelen:

1. Lesmateriaal ontwikkelen, specifiek gericht op de interesses en noden van leerlingen in het arbeidsmarktgericht onderwijs en;
2. Leerlingen in het arbeidsmarktgericht onderwijs stimuleren om verantwoordelijke burgers te worden.

De tweede doelstelling werd geëvalueerd aan de hand van drie indicatoren, namelijk:

• De leerlingen zijn door het project nieuwsgieriger geworden;
• De leerlingen overwegen andere toekomstperspectieven dan die waar ze vóór de start van het project aan dachten;
• De leerlingen voelen dat hun zelfvertrouwen is toegenomen.

Het pilootproject bestond uit zes sessies met leerlingen die speciaal voor dit traject geselecteerd waren. De jongeren kwamen uit verschillende studierichtingen in het arbeidsmarktgericht onderwijs van het atheneum Rochefort-Jemelle van het 4e tot het 6e middelbaar: Verkoop, Kinderverzorging, Metselwerk, Informatica en Onderwijsassistent.

“In welke ideale wereld wil jij leven over tien à vijftien jaar?” Het project bestond afwisselend uit participatieve sessies, individuele reflecties en uitwisselingsmomenten in de klas. Deze multidimensionale aanpak zette in op verschillende leerstijlen en bevorderde de participatie en betrokkenheid van de leerlingen.

De groep bezocht ook concrete werkomgevingen, zoals een ecologisch bouwproject en een lokale coöperatieve agro-ecologische boerderij. Daar konden ze letterlijk kennismaken met mensen die ook nadenken over hun ideale wereld, en deze daadwerkelijk realiseren in hun werkpraktijk. Dit bezoek maakte veel indruk op de jongeren. Na afloop vroegen de leerlingen van de vakgroep Metselwerk zelfs aan hun praktijkleerkrachten om de rest van de klas ook eens mee te nemen.

Een aanzienlijk deel van de leerlingen pasten hun gewoonten aan, en begonnen zelfs hun familie en vrienden aan te moedigen om hun consumptie en omgang met kwetsbare mensen te veranderen. Vanuit de groep kwam de vraag om een inleefreis te maken: iets wat ze voorheen niet hadden overwogen. Zowel de leerkrachten als de schoolpsycholoog stelden vast dat er een positieve evolutie was op het vlak van zelfvertrouwen en nieuwsgierigheid naar WBE-thema’s.

Deze impact werd geëvalueerd op basis van zowel een zelf-evaluatie als groepsdebatten. Hieruit kwam naar voren dat de leerlingen zich niet altijd bewust waren van het effect dat het traject op hen had gehad. Bijvoorbeeld: “Hoewel geen enkele leerling bij de zelf-evaluatie aangaf nieuwsgieriger te zijn geworden, gaf de meerderheid aan om via sociale media op zoek te zijn gegaan naar de thema’s die tijdens het project aan bod kwamen, hoewel ze dat voorheen niet deden.”

Dit traject kadert in het project ‘Wereldburgerschapseducatie (WBE) in de arbeidsfinaliteit’ van BeGlobal, dat in het schooljaar 2024-2025 twee pilootprojecten lanceerde. Twee scholen, één aan beide kanten van de taalgrens, ontwikkelden en implementeerden een WBE-pilootproject in co-creatie met ngo’s. In Vlaanderen werd dus eveneens een pilootproject op poten gezet: een samenwerking tussen het KTA CLW Brugge en een consortium van de ngo’s Djapo & Studio Globo. Meer weten over het pilootproject in Nederlandstalig België? Klik hier!