Mapping: jongeren en internationale solidariteit
Werkt jouw organisatie met jongeren rond internationale solidariteit?
Jongeren willen vandaag mee het verschil maken voor meer rechtvaardigheid, solidariteit en een duurzame toekomst. BeGlobal nodigt organisaties die werken met jongeren van 16 tot 35 jaar rond internationale solidariteit uit om hun werking zichtbaar te maken en ervaringen te delen via een landschapspanorama. Zet je die mee op de kaart?
Waarom een landschapspanorama?
Jongeren in België groeien op in een snel veranderende wereld met grote maatschappelijke uitdagingen zoals polarisering, klimaatverandering, toenemende sociale ongelijkheid, geopolitieke spanningen en digitale transformatie. Tegelijk tonen ze een grote bereidheid om zich te engageren en mee het verschil te maken.
Dat engagement ontstaat vaak buiten de schoolmuren binnen het zogenaamde niet-formele leren. Denk aan jeugdorganisaties, socio-culturele verenigingen, diasporaorganisaties, sport- en cultuurinitiatieven, ngo’s en lokale jongereninitiatieven en netwerken. Die actoren spelen een cruciale rol: ze bereiken jongeren op een laagdrempelige manier en sluiten nauw aan bij hun leefwereld.
Vandaag ontbreekt echter een actueel en volledig overzicht van wie jongeren bereikt, hoe dat gebeurt en hoe organisaties werken rond mondiale thema’s en internationale solidariteit.
Daar wil BeGlobal verandering in brengen. Deze mapping helpt om inzichten uit het werkveld samen te brengen en draagt bij aan een beter afgestemd beleid rond jongerenengagement, wereldburgerschapseducatie en internationale solidariteit in België.
Waarover gaat de mapping?
BeGlobal maakt een landschapspanorama van organisaties, collectieven en initiatieven die binnen het niet-formele leren werken met jongeren van 16 tot 35 jaar rond wereldburgerschaps en/of internationale solidariteit.
Met deze mapping brengen we in kaart:
- wie die actoren zijn,
- hoe zij (expliciet of impliciet) werken rond internationale solidariteit en wereldburgerschap,
- hoe zij jongeren sensibiliseren en mobiliseren rond mondiale thema’s,
- welke jongeren bereikt worden (en wie niet),
- welke vormen van engagement en methodieken ingezet worden,
- en welke trends, noden en kansen organisaties ervaren in hun werking.
Voor wie is de mapping bedoeld?
Voor iedereen die met jongeren van 16 tot 35 jaar werkt rond wereldburgerschap en/of internationale solidariteit, in alle regio’s van België, zoals:
- Jeugdorganisaties
- ngo’s en middenveldorganisaties
- Diaspora-organisaties
- Socio-culturele organisaties
- Sport- en cultuurorganisaties
- Media
- Privé organisaties of stichtingen
- Lokale, regionale en internationale overheden
Hoe kan je deelnemen?
Je kan op twee manieren bijdragen: via een online enquête of een online (diepte)interview.
De online enquête duurt slechts 10 minuten en geeft een helder beeld van jullie werking, praktijken en bereikte jongeren.
Het online (diepte)interview is aanvullend, duurt maximaal 1 uur en gaat dieper in op uitdagingen, noden, kansen en goede praktijken. Na inschrijving nemen we contact op om een moment vast te leggen in februari 2026.
Ken je andere organisaties of personen die samen willen bijdragen? Dan bekijken we ook de mogelijkheid van een focusgroep.
Deelnemen kan t.e.m. vrijdag 13 februari 2026!
Heb je nog vragen?
Programme Journée d'Inspiration 2026
Journée d'inspiration 2026
Programme & Déroulement de la journée
Enseigner à la hauteur des enjeux mondiaux : entre neutralité et engagement
Le 10 avril 2026 à Namur, rejoignez des enseignant·es du primaire et du secondaire, et des acteur·ices de l’éducation pour une journée de réflexion, de rencontres et d’échanges, organisée par BeGlobal, AJILE asbl, les CÉMÉA et le CNCD-11.11.11.
Et si la neutralité n’était pas l’absence de prise de position, mais une posture éducative exigeante et éclairée ?
Découvrez le programme complet de la journée d’inspiration 2026 ci-dessous.
Déroulement de la journée
9h00 – 9h15 | Accueil des participant·es : un moment pour se rencontrer
9h15 – 9h30 | Présentation de la journée : objectifs et déroulé
9h30 – 10h45 | Conférence d’ouverture : “La neutralité, l’engagement et la posture éducative” – Nadine Plateau et Florence Hainaut
10h45 – 11h | Pause
11h – 12h45 | Ateliers thématiques : premier round
12h45 – 13h45 | Repas et Forum d’outils pédagogiques
13h45 – 15h30 | Ateliers thématiques : deuxième round
15h30 – 16h | Clôture et évaluation collective : un moment de synthèse et d’échange
Contenu de la journée
Conférence d’ouverture : "La neutralité, l’engagement et la posture éducative”.
Intervenantes Nadine Plateau et Florence Hainaut
“Dans un dialogue inter-générationnel entre une enseignante et une journaliste, toutes deux engagées dans diverses causes à titre personnel ou professionnel, cette conférence vous invite à croiser les approches de la notion de “neutralité”. Que signifie “être neutre” quand on traite une information médiatique ou que l’on transmet un savoir dans une classe ? La neutralité journalistique et/ou éducative est-elle possible ? Souhaitable ? Comment les journalistes et les enseignant·e·s peuvent-ils·elles garantir une rigueur éthique face à l’information, tout en ayant des convictions et des valeurs personnelles ? Peut-on être enseignant·e ou journaliste… et militant·e ? Et avec quelles attentes et quelles réactions des collègues ou de la hiérarchie ? Quelles balises se donner, afin de permettre à chacun·e (au sein d’un public, d’une audience, d’une classe ou d’un groupe) d’exercer son esprit critique et de mobiliser son libre arbitre ? Y a-t-il des sujets à éviter ou peut-on se sentir libre de tout aborder ?
À travers leurs témoignages, expériences et analyses, mais également au regard des textes légaux, comme le décret “Neutralité” de la Fédération Wallonie-Bruxelles, les deux intervenantes tenteront de répondre à ces questions, essentielles pour tout·e professionnel·le de l’éducation.”
Florence Hainaut est journaliste et réalisatrice, spécialisée dans les questions de genre.
Elle a longtemps travaillé comme journaliste à la RTBF (La Première, Pure FM, On n’est pas des pigeons, Les Décodeurs). Aujourd’hui freelance, Florence s’exprime régulièrement sur le sujet du cyberharcèlement misogyne lors de conférences, dans des écoles, des universités ou devant le Parlement européen, le personnel de l’ONU et les Fédérations de journalistes. En 2021, elle co-réalise #SalePute, un documentaire sur le sujet. En 2024, elle publie “Cyberharcelée : 10 pistes pour comprendre et lutter ” aux Editions De Boeck Supérieur.
Enseignante, féministe et militante, Nadine Plateau est active dans les mouvements de femmes depuis les années septante. Du combat pour le droit à l’avortement et à la contraception, à l’égalité entre les genres dans tout le système éducatif, ses engagements sont multiples.
Nadine Plateau a co-fondé la première maison des femmes à Bruxelles en 1975 et sa revue Chronique féministe. Elle fait partie des féministes issues des mondes associatif et universitaire qui ont créé “Sophia” le réseau bi-communautaire de promotion des études féministes en Belgique en 1989, et y coordonne le groupe de travail “Genre et Enseignement supérieur non-universitaire”. Elle est aussi membre du Conseil consultatif Droits des femmes de la Fédération Wallonie-Bruxelles.
À côté de ses travaux et combats pour les femmes et dans l’enseignement, Nadine s’investie également dans des activités liées à la création artistique, notamment au cinéma. Elle a co-fondé le festival “Elles tournent” (festival de fim de femmes) et le prix Cinégalité récompensant un film de fin d’étude proposant une vision non-stéréotypée du genre.
Description des ateliers
Chaque participant·e pourra suivre deux ateliers sur la journée : un le matin et un l’après-midi.
Chaque atelier comportera :
- Un apport théorique et pratique avec une association qui travaille sur le sujet (éclairages théoriques et découvertes d’outils).
- Un temps de réflexion et d’échanges entre les participant·es pour repenser leurs postures et pratiques.
Éducation aux médias : désinformation et fake news
Que sont les fakes news ? Comment comprendre la notion de désinformation ? Quel rôle joue l’IA dans ces enjeux ? Comment tenir un discours pédagogique sur ces enjeux et où trouver des exemples concrets à mobiliser en classe ?
L’atelier propose d’explorer différentes approches critiques face aux fake news, désinformation et théories du complot. A travers l’exploration des notions théoriques (algorithmes, fact-checking…) et d’exemples concrets, l’atelier identifie des pistes pour reconnaitre les fake news et comprendre les logiques de désinformation. Les participant·es repartiront avec des activités prêtes à l’emploi et des activités transférables en classe venant du site Desinfo.education. Ce site web tient une vieille constante sur les approches pédagogiques à propos des fake news.
Atelier proposé par Média Animation Asbl, centre de ressource en éducation aux médias.
Décoloniser les savoirs à l'école
Cet atelier invite à questionner les savoirs transmis à l’école : qui les produit, d’où viennent-ils, quelles voix sont valorisées et selon quelles perspectives ?
Les participant·es interrogeront les cadres de référence dominants et leurs effets sur les représentations et parcours des jeunes. L’atelier s’appuie sur des situations concrètes du milieu scolaire et propose des clés de compréhension, des outils pédagogiques et un temps d’échange d’expériences.
Atelier proposé par le Collectif mémoire coloniale et lutte contre les discriminations (CMCLD).
Controverses et propos d'extrême droite : quelle posture adopter devant les jeunes ?
L’extrême droitisation de la société a un impact sur les discours de plus en plus décomplexés. Immigration, chômage, genre, … ces thématiques sont de plus en plus difficiles à aborder devant les jeunes. Pourtant, ce sont bien des droits humains et des valeurs qui fondent notre démocratie dont il est question.
Que contiennent ces discours d’extrême droite (en termes d’idées et de valeurs)? Qui en sont les cibles ? Comment y faire face dans un cadre scolaire ? Voici un atelier pour échanger, découvrir des outils (tels que « Décode ! ») et réfléchir aux postures à adopter en tant qu’enseignant·e et/ou pédagogue.
Atelier proposé par La Cible Asbl, association de sensibilisation, lutte et prévention contre les idées de l’extrême-droite.
L'art de questionner
Au cours de cet atelier de philosophie pratique qui se veut interactif, les participant·es apprendront à poser des questions pour développer l’esprit critique des jeunes, à questionner les opinions de leur interlocuteur·rice, à relever les idées, les arguments et les hypothèses qui les sous-tendent, à les comprendre, les soutenir et à les critiquer avec audace et respect, comme le faisait Socrate.
Cet atelier a pour objectif de vous outiller pour établir une culture de compréhension mutuelle, de nuance et dialogue afin d’oser aborder des sujets complexes et controversés en classe.
Atelier proposé par Kristof Van Rosem, philosophe et formateur.
Engagement & approches pédagogiques (re)politisées
Cet atelier propose de faire un détour par différentes formes d’engagement individuelles ou collectives et des stratégies d’action qui visent des changements sociétaux, la défense d’acquis sociaux, notamment en termes de droits humains. Quelle place donner à des réflexions sur la nécessite de valoriser l’engagement collectif dans les approches pédagogiques des enseignant·es ou pédagogues ?
Dans un monde marqué par l’augmentation des inégalités et les rapports de domination, quel rôle et quelle posture politico-pédagogique adopter en classe ? Sous forme de débats-mouvants, d’échanges et de présentations d’outils pédagogiques, tel que notre outil sur l’engagement « Dézobey », nous réfléchirons à ces questions ensemble.
Atelier proposé par Quinoa, ONG d’éducation à la citoyenneté mondiale et solidaire.
Quand la question du genre s'invite à l'école
Le genre touche à quelque chose d’intime et peut vite nous questionner et nous désemparer quand il surgit en classe : cela concerne-t-il les missions de l’école ou cela relève-t-il du domaine privé ? Comment être neutre quand on touche à l’intime ? Il peut alors sembler préférable de ne pas l’aborder.
Or, il existe un danger à ne pas travailler ces questions au nom de la neutralité, car cela nierait l’existence de dominations structurelles. Informer, n’est-elle pas l’une des principales missions de l’école ? Cet atelier propose d’explorer ce qui se cache derrière les tensions et les controverses que ce sujet soulève, voir ce que nous pouvons en apprendre, et découvrir des outils pédagogiques sur la thématique du genre
Atelier proposé par le planning familial, “le Blé en herbe”.
Pourquoi participer ?
- Développer une meilleure compréhension du concept de neutralité et comment parler d’engagement dans la société actuelle.
- Échanger avec des pédagogues et des enseignant·es sur des approches pédagogiques transformatrices.
- Réfléchir à votre posture pédagogique et identifier des leviers pour agir dans votre structure et dans votre réalité.
- Être mieux outillé pour aborder des sujets sensibles et controversés avec des jeunes.
Inscription :
Le programme de la journée vous a convaincu·es ? Nous serons heureux de vous y voir !
La participation est gratuite, mais l’inscription est obligatoire.
La formation est reconnue par l’IFPC, avec attestation de participation..
Ne manquez pas cette journée unique pour réfléchir, échanger et agir ensemble afin de faire de l’école un véritable levier de transformation sociale et écologique.
Quand ?
Le vendredi 10 avril 2026, de 9h à 16h.
Où ?
Centre l’ILON
Rue des Tanneries, 1
5000 Namur
Pilootproject ‘WBE in de arbeidsfinaliteit’: jongeren uit Rochefort-Jemelle gaan op ontdekkingstocht naar voedselsoevereiniteit
Pilootproject ‘WBE in de arbeidsfinaliteit’: jongeren uit Rochefort-Jemelle gaan op ontdekkingstocht naar voedselsoevereiniteit
Tijdens het schooljaar 2024-2025 heeft BeGlobal in samenwerking met Entraide & Fraternité (E&F) en het Athénée Royal Rochefort-Jemelle een pilootproject opgezet om de WBE-vaardigheden van jongeren in het arbeidsmarktgericht onderwijs te versterken. Dat deden ze op basis van concrete cases onder het thema ‘voedselsoevereiniteit’.
De methode ‘Zien – Oordelen – Handelen’, vormt het DNA van alle projecten van Entraide & Fraternité en diende als basis voor elke workshop. In dit traject had de methode als doel om de leerlingen aan te moedigen hun sociale vaardigheden te ontwikkelen om de wereld te veranderen. Ze vertrokken daarbij steeds vanuit hun eigen ervaringen. Bovendien werd er gehamerd op actieve betrokkenheid bij hun eigen opleiding.
Het pilootproject had twee doelen:
- Lesmateriaal ontwikkelen, specifiek gericht op de interesses en noden van leerlingen in het arbeidsmarktgericht onderwijs en;
- Leerlingen in het arbeidsmarktgericht onderwijs stimuleren om verantwoordelijke burgers te worden.
De tweede doelstelling werd geëvalueerd aan de hand van drie indicatoren, namelijk:
- De leerlingen zijn door het project nieuwsgieriger geworden;
- De leerlingen overwegen andere toekomstperspectieven dan die waar ze vóór de start van het project aan dachten;
- De leerlingen voelen dat hun zelfvertrouwen is toegenomen.
Jouw ideale wereld
Het pilootproject bestond uit zes sessies met leerlingen die speciaal voor dit traject geselecteerd waren. De jongeren kwamen uit verschillende studierichtingen in het arbeidsmarktgericht onderwijs van het atheneum Rochefort-Jemelle van het 4e tot het 6e middelbaar: Verkoop, Kinderverzorging, Metselwerk, Informatica en Onderwijsassistent.
“In welke ideale wereld wil jij leven over tien à vijftien jaar?” Het project bestond afwisselend uit participatieve sessies, individuele reflecties en uitwisselingsmomenten in de klas. Deze multidimensionale aanpak zette in op verschillende leerstijlen en bevorderde de participatie en betrokkenheid van de leerlingen.
De groep bezocht ook concrete werkomgevingen, zoals een ecologisch bouwproject en een lokale coöperatieve agro-ecologische boerderij. Daar konden ze letterlijk kennismaken met mensen die ook nadenken over hun ideale wereld, en deze daadwerkelijk realiseren in hun werkpraktijk. Dit bezoek maakte veel indruk op de jongeren. Na afloop vroegen de leerlingen van de vakgroep Metselwerk zelfs aan hun praktijkleerkrachten om de rest van de klas ook eens mee te nemen.
Zelfvertrouwen en nieuwsgierigheid
Een aanzienlijk deel van de leerlingen pasten hun gewoonten aan, en begonnen zelfs hun familie en vrienden aan te moedigen om hun consumptie en omgang met kwetsbare mensen te veranderen. Vanuit de groep kwam de vraag om een inleefreis te maken: iets wat ze voorheen niet hadden overwogen. Zowel de leerkrachten als de schoolpsycholoog stelden vast dat er een positieve evolutie was op het vlak van zelfvertrouwen en nieuwsgierigheid naar WBE-thema’s.
Deze impact werd geëvalueerd op basis van zowel een zelf-evaluatie als groepsdebatten. Hieruit kwam naar voren dat de leerlingen zich niet altijd bewust waren van het effect dat het traject op hen had gehad. Bijvoorbeeld: “Hoewel geen enkele leerling bij de zelf-evaluatie aangaf nieuwsgieriger te zijn geworden, gaf de meerderheid aan om via sociale media op zoek te zijn gegaan naar de thema’s die tijdens het project aan bod kwamen, hoewel ze dat voorheen niet deden.”
WBE in de arbeidsfinaliteit
Dit traject kadert in het project ‘Wereldburgerschapseducatie (WBE) in de arbeidsfinaliteit’ van BeGlobal, dat in het schooljaar 2024-2025 twee pilootprojecten lanceerde. Twee scholen, één aan beide kanten van de taalgrens, ontwikkelden en implementeerden een WBE-pilootproject in co-creatie met ngo’s. In Vlaanderen werd dus eveneens een pilootproject op poten gezet: een samenwerking tussen het KTA CLW Brugge en een consortium van de ngo’s Djapo & Studio Globo. Meer weten over het pilootproject in Nederlandstalig België? Klik hier!
WBE in de arbeidsfinaliteit: de studie
De studie ‘Wereldburgerschapseducatie in arbeidsmarktgericht onderwijs’ is uitgevoerd in 2024 in opdracht van BeGlobal door een onderzoeksteam van de UCLL-Hogeschool. Het doel van de twee pilootprojecten was om de aanbevelingen uit de studie af te toetsen aan de realiteit van de schoolomgeving. Ze bevestigden inderdaad het belang van actiegericht werken, de link leggen met de praktijkvakken en vertrekken vanuit de leefomgeving van de leerlingen.
Meer weten over de studie? Klik hier!
Meer weten over het overkoepelende project ‘WBE in de arbeidsfinaliteit’? Klik hier!
Gerelateerde content
Webinar: “Hervorming van de sector van Wereldburgerschapseducatie in Luxemburg: inzichten en ervaringsuitwisseling"
Webinar – Hervorming van de sector van Wereldburgerschapseducatie in Luxemburg: inzichten en ervaringsuitwisseling
Dinsdag 22 april 2025 | 12:30 – 14:00 | Online (Zoom)
Al een jaar werkt het Luxemburgse ministerie van Buitenlandse Zaken nauw samen met ngo’s die actief zijn in wereldburgerschapseducatie (WBE) om de toekomst van de sector grondig te herbekijken. Die hervorming steunt op een grondige methodologische herziening, uitgevoerd in nauwe samenwerking met alle betrokken actoren.
Het webinar bespreekt het volgende:
- Het hervormingsproces en de impact ervan op de WBE-sector
- De aanbevelingen die naar voren kwamen uit de methodologische herziening
- Hoe ngo’s hun werking hebben aangepast aan de nieuwe richtlijnen
Sprekers:
- Virginie Gilbert (Ministerie van Buitenlandse Zaken) – Context en institutioneel dialoog.
- Thibault Simonet (COTA) – Resultaten en aanbevelingen van de methodologische herziening.
- Een vertegenwoordiger van de Luxemburgse NGO’s – Praktische aanpassingen en feedback uit de sector.
In een Europa waar budgettaire uitdagingen en politieke veranderingen de toon zetten, is dit webinar een uitgelezen kans om ervaringen te delen en samen na te denken over de toekomst van wereldburgerschapseducatie.
Praktische informatie:
- Datum: 22 april 2025
- Tijd: 12:30 – 14:00 (CET)
- Taal: Frans, met simultane vertaling in het Nederlands
Schrijf je snel in!
Youth Sounding Board
Youth Sounding Board: laat je stem horen!
Jongeren zijn de hoofdrolspelers in de wereld van morgen. Als we willen dat het discours rond internationale samenwerking en haar praktijken evolueert om beter te kunnen reageren op mondiale uitdagingen, dan moet de stem van de jeugd vertegenwoordigd zijn en versterkt worden. Daarom kondigen we met trots de lancering aan van het Youth Sounding Board, een pilootproject van Enabel dat de weg vrijmaakt voor een nieuwe dynamiek van participatie en co-constructie.
Deze jongerenklankbordgroep is ontstaan vanuit de wens van jongeren binnen Enabel om hun gedachten te delen en van de Corporate Board, die op zoek is naar kritische en constructieve input over internationale samenwerking vanuit een jongerenperspectief. Het is een plek waar een vijftiental jongeren de kans krijgen om een constructieve en regelmatige dialoog aan te gaan met de Corporate Board rond internationale samenwerking en strategische kwesties, binnen een kader van transparantie en respect.
Aangezien het gaan om een pilootproject, is het de bedoeling om dit klankbord samen vorm te geven en aan de verwachtingen van beide partijen tegemoet te komen. Maar volgende zaken kunnen we alvast meegeven:
Wat houdt het in?
Een traject, begeleid door een externe facilitator dat twee dialoogmomenten met de Corporate Board inhoudt en voorbereidende sessies tussenin. Alles zal hoofdzakelijk in het Engels doorgaan.
Voor wie?
Een selectie van geëngageerde externe jongeren en interne jongeren van Enabel (uit Brussel en onze partnerlanden), tussen 18 en 32 jaar oud, met interesse voor globale uitdagingen en internationale samenwerking en solidariteit.
Wanneer?
Vanaf begin april 2025 tot en met eind december 2025. Dit is een pilootproject van één jaar en kan verlengd worden na evaluatie.
Heb je nog vragen?
Aarzel niet om contact op te nemen met ons via beglobal@enabel.be.
Webinar: “Wereldbugerschapseducatie via de benaderingen van actoren uit het Globale Zuiden: naar transformatieve partnerschappen en een vernieuwing van westerse visies”
Webinar: Wereldbugerschapseducatie via de benaderingen van actoren uit het Globale Zuiden: naar transformatieve partnerschappen en een vernieuwing van westerse visies
Dinsdag 18 maart 2025 | 12u30 – 14u00 / Online (Zoom)
Wereldburgerschapeducatie (WBE) is een essentiële hefboom om mondiale onderlinge afhankelijkheden te begrijpen en betrokkenheid te stimuleren voor een eerlijkere en solidaire wereld. Maar hoe wordt het vormgegeven en toegepast door actoren in het Zuiden? Welke uitdagingen en dynamieken beïnvloeden hun werk?
BeGlobal nodigt je uit voor een exclusief webinar over de bevindingen van het rapport “Panorama van de actoren in educatie voor mondiale burgerschap en internationale solidariteit in het Zuiden”.
Een gedecentraliseerde benadering voor een vernieuwde visie
Deze studie, in 2024 in opdracht van de AFD, biedt een niet-westers gedecentraliseerde lezing van WBE. Het rapport analyseert de diversiteit aan concepten, benaderingen en visies op verandering van actoren in het Globale Zuiden en geeft ons inzichten over de belangrijkste dynamieken en uitdagingen die ze ervaren.
Een uitwisseling om onze partnerschappen te versterken
Door deel te nemen aan dit webinar krijg je de kans om:
- Innovatieve praktijken en perspectieven uit het Zuiden te ontdekken;
- Gangbare modellen te bevragen en je benadering van WBE te verrijken;
- Na te denken over eerlijkere en transformatieve partnerschappen.
Praktische informatie
- Datum: 18 maart 2025
- Tijd: 12u30 – 14u00 (CET)
- Taal: Frans, met simultane vertaling in het Engels
Bekijk hier het volledige rapport (FR): AFD – Panorama des actrices et acteurs de l’ECSI aux Suds
Doe mee en heroverweeg samen met ons de uitdagingen en praktijken van mondiaal burgerschapsonderwijs!
Wereldburgerschapseducatie versterken in het arbeidsmarktgericht onderwijs
Waarom WBE in de arbeidsmarktfinaliteit?
Onze wereld is steeds meer geglobaliseerd en onderling verbonden. Dat brengt kansen met zich mee, maar ook complexe uitdagingen voor toekomstige generaties. Terecht dus, dat jongeren vragen om de kennis en vaardigheden om complexe problemen te begrijpen, om zich aan te passen en om samen oplossingen te vinden. Wereldburgerschapseducatie biedt een antwoord op deze vraag, want het geeft jongeren handvaten en kennis die ze nodig hebben in hun zoektocht naar een eerlijkere en duurzamere wereld.
De strategische nota van het DGD over wereldburgerschapseducatie in België benadrukt de urgentie en het belang van de integratie van WBE-vaardigheden in alle finaliteiten. Leerlingen in de arbeidsmarktfinaliteit (TVET) worden hierin expliciet genoemd als doelgroep onder het motto ‘Leave No One Behind’, aangezien zij minder in aanraking komen met WBE-activiteiten, ook al vertegenwoordigen zij 21% (Wallonië) en 29% (Vlaanderen) van de studenten in het secundair onderwijs. Dat komt omdat WBE-praktijken en -methoden doorgaans ontwikkeld worden voor leerlingen uit de doorstroomfinaliteit.
Even concreet: hoe? / Vanwaar komen we?
De studie
Wereldburgerschapseducatie in het arbeidsmarktgericht onderwijs
Community of Practice
Samen nadenken over WBE in de arbeidsfinaliteit
Pilootproject Vlaanderen
Kapt Ermee!
Pilootproject Fédération Wallonie-Bruxelles
Oh purée, on a la patate!
2030
Een belangrijke vaststelling uit de studie is dat kennis en praktijken rond WBE in de arbeidsfinaliteit systematisch ontbreken. WBE-actoren, leerkrachten en scholen spelen een belangrijke rol, maar hebben kennis en tools nodig die specifiek ontwikkeld zijn voor de arbeidsfinaliteit. Met dit project wil BeGlobal die kloof overbruggen.
De studie: een stand zaken over kennis en praktijken van WBE in de arbeidsmarktfinaliteit
De studie ‘Wereldburgerschapseducatie in arbeidsmarktgericht onderwijs’ is uitgevoerd in 2024 in opdracht van BeGlobal door een onderzoeksteam van de UCLL-Hogeschool. Het is een overzicht van nationale en internationale literatuur, aangevuld met interviews met ngo’s en leerkrachten over de stand van zaken en de uitdagingen van wereldburgerschapseducatie in het arbeidsmarktgericht onderwijs in België.
De studie bevestigt wat ook de LNOB-principes benadrukken, namelijk het belang van ervaringsgericht onderwijs, en dat het onontbeerlijk is om leerlingen te beschouwen en behandelen als volwaardige en competente stemmen in een co-creatieproces en niet enkel als doelgroep. De studie bevestigt dat, wanneer leerlingen de kans krijgen om te beslissen, te creëren, te testen en hun stem te gebruiken, hun betrokkenheid en motivatie verhoogt. Op die manier kan wereldburgerschapseducatie, mits de juiste aanpak, een ruimte voor dialoog en een hefboom voor emancipatie worden.
Twee pilootprojecten
Tijdens het schooljaar 2024-2025 werd aan beide kanten van de taalgrens een WBE-pilootproject in de arbeidsfinaliteit op poten gezet. In Vlaanderen werkte het KTA Centrum Duaal Leren van Brugge samen met het consortium Djapo-Studio Globo, en in Wallonië-Brussel werd het Athénée Royal Rochefort-Jemelle ondersteund door Entraide et Fraternité. Het doel was om de aanbevelingen uit de studie af te toetsen aan de realiteit van de schoolomgeving.
De pilootprojecten bevestigden inderdaad het belang van:
- Actiegericht werken. Leerlingen starten vanuit het doen: ze onderzoeken een probleem, nemen standpunt in of ondernemen een (kleine) actie, in plaats van alleen te luisteren of lezen. Actie helpt om WBE betekenisvol en concreet te maken.
- De link leggen met de praktijkvakken. WBE wordt gekoppeld aan het beroep waarvoor leerlingen leren (bv. zorg, techniek, horeca): door de link te leggen tussen mondiale thema’s en situaties, keuzes en verantwoordelijkheden uit hun huidige stagenetwerk en toekomstige werkpraktijk, maak je WBE relevant.
- Vertrekken vanuit de leefomgeving van de leerlingen. Kies voor thema’s die aansluiten bij wat leerlingen kennen en meemaken: hun buurt, gezin, werkervaringen, opleiding en interesses. Door leerlingen te erkennen als ‘experten van hun leefwereld’ creëer je betrokkenheid.
Wat komt eraan? Community of Practice
Om verder te bouwen op de bevindingen uit de studie en de pilootprojecten, willen we een onderzoeks- en actietraject uitrollen, in de vorm van een Community of Practice (CoP). Dit wordt een ruimte voor regelmatige ontmoetingen waar organisaties, leerkrachten en experten samen leren om de wereldburgerschapspraktijken in het arbeidsmarktgericht onderwijs te verbeteren, om inspirerende benaderingen en methoden in de kijker te zetten, en om gedeelde inzichten te verzamelen. Met als doel:
- Wereldburgerschapseducatie ook in de arbeidsfinaliteit verankeren;
- De verzamelde kennis verspreiden naar alle actoren in de WBE-sector en die van het arbeidsmarktgericht onderwijs.
Wil je mee nadenken en ontdekken? Contacteer ons via beglobal@enabel.be.
Gerelateerde content
Programma dag 3 Global Teachers Academy
FR
Welke factoren beïnvloeden de vorming van onze perceptie van de wereld en hoe bepaalt dit hoe we omgaan met informatie?
Op de derde dag van de Global Teachers Academy verkennen we een aantal psychologische mechanismen van onze (menselijke) overtuigingen en ons gedrag. Vervolgens onderzoeken we de denkkaders die van invloed zijn op onze verwerking van informatie en de betekenis die we eraan geven.
Wat staat er op het programma?
- We maken kennis met de psychologie van desinformatie en de invloed hiervan op onze overtuigingen en gedrag.
- We verkennen onze ‘waarheidsbias’ die een grote invloed heeft op o.a. de manier waarop we informatie over de wereld verwerken.
- We verdiepen ons in onze ‘denkkaders’ en worden uitgedaagd om op zoek te gaan naar alternatieven.
Aan het einde van de dag zal je…
- Een beter begrip hebben van hoe je ‘cognitieve processen’ werken en hoe je deze informatie kan gebruiken in je professionele praktijk.
- Kansen genomen hebben om te reflecteren over de (jouw) dominante denkkaders en het gebruik ervan in je dagelijks leven en je praktijk.
- Ruimte hebben genomen om vaak uit te wisselen en om je professionele praktijken in vraag te stellen.
- Naar huis gaan met een aantal algemene en praktische conclusies, handvaten en aandachtspunten.
Met medewerking en bijdrage van:
Myrto Pantazi, Social Psychologist & Assistant professor of Education, Digital Citizenship and Democracy aan de Universiteit Amsterdam en Gérard Pirotton, PhD in Sociale Wetenschappen, Informatie en Communicatie en gespecialiseerd in George Lakoff.
Global Education Week 2024
Van 18 tot 24 november 2024 staat de Global Education Week op de agenda! Deze internationale campagne, georganiseerd door het North-South Centre van de Raad van Europa, draait om het versterken van wereldburgerschapseducatie. Het is een uitgelezen kans om samen stil te staan bij onze rol in de wereld en om te ontdekken hoe we gezamenlijk kunnen bijdragen aan een solidaire, sociaal rechtvaardige en duurzame samenleving. 🌱
Waarom wereldburgerschapseducatie?
Het daagt je uit om na te denken over jouw rol in deze wereld. Wereldburgerschapseducatie bied je de middelen om kritisch te kijken naar wat er om je heen gebeurt, zowel in je eigen buurt als elders in de wereld. Het opent je ogen en geest voor maatschappelijke vraagstukken, of het nu gaat om sociale, ecologische of economische uitdagingen.
Wat is het thema voor 2024?
“Connected People for an Inclusive Planet.” Gedurende de Global Education Week worden er in verschillende Europese landen tal van activiteiten en evenementen georganiseerd die willen inspireren om tot actie te komen.
Benieuwd naar wat er op het programma staat?
Kijk dan snel op de agenda van het North-South Centre.
Webinar : “Welke aanpassingen in de aanpak van wereldburgerschapseducatie kunnen jongerenengagement versterken?"
BeGlobal en partners actief in wereldburgerschapseducatie buigen zich al twee jaar over de link tussen wereldburgerschapseducatie en jongerenengagement. Op donderdag 26 september, van 12u30 -14u00 organiseren we een webinar waar we onze inzichten delen en samen in gesprek gaan.
Op het programma:
- Estelle Jaminon (UCLouvain) deelt de resultaten van een onderzoek naar “Van educatie naar engagement: pedagogische keuzes die engagement bevorderen in programma’s voor wereldburgerschapseducatie”. Dat onderzoek werd uitgevoerd in samenwerking met NGO’s actief in het veld.
- BeGlobal presenteert het project SoliDare Hub, dat zich richt op jongerenengagement in internationale solidariteit. We laten zien hoe we de inzichten van de afgelopen jaren hebben toegepast in dit project.
Praktisch:
Schrijf je gratis in via deze link. Je ontvangt de link naar de Zoom-sessie één dag voor het webinar zelf.
Taal: het webinar is gratis en wordt gehouden in het Frans met simultane vertaling in het Nederlands.
Heb je nog vragen? Aarzel dan niet om ons een mailtje te sturen via beglobal@enabel.be .
