Mapping: jongeren en internationale solidariteit
Werkt jouw organisatie met jongeren rond internationale solidariteit?
Jongeren willen vandaag mee het verschil maken voor meer rechtvaardigheid, solidariteit en een duurzame toekomst. BeGlobal nodigt organisaties die werken met jongeren van 16 tot 35 jaar rond internationale solidariteit uit om hun werking zichtbaar te maken en ervaringen te delen via een landschapspanorama. Zet je die mee op de kaart?
Waarom een landschapspanorama?
Jongeren in België groeien op in een snel veranderende wereld met grote maatschappelijke uitdagingen zoals polarisering, klimaatverandering, toenemende sociale ongelijkheid, geopolitieke spanningen en digitale transformatie. Tegelijk tonen ze een grote bereidheid om zich te engageren en mee het verschil te maken.
Dat engagement ontstaat vaak buiten de schoolmuren binnen het zogenaamde niet-formele leren. Denk aan jeugdorganisaties, socio-culturele verenigingen, diasporaorganisaties, sport- en cultuurinitiatieven, ngo’s en lokale jongereninitiatieven en netwerken. Die actoren spelen een cruciale rol: ze bereiken jongeren op een laagdrempelige manier en sluiten nauw aan bij hun leefwereld.
Vandaag ontbreekt echter een actueel en volledig overzicht van wie jongeren bereikt, hoe dat gebeurt en hoe organisaties werken rond mondiale thema’s en internationale solidariteit.
Daar wil BeGlobal verandering in brengen. Deze mapping helpt om inzichten uit het werkveld samen te brengen en draagt bij aan een beter afgestemd beleid rond jongerenengagement, wereldburgerschapseducatie en internationale solidariteit in België.
Waarover gaat de mapping?
BeGlobal maakt een landschapspanorama van organisaties, collectieven en initiatieven die binnen het niet-formele leren werken met jongeren van 16 tot 35 jaar rond wereldburgerschaps en/of internationale solidariteit.
Met deze mapping brengen we in kaart:
- wie die actoren zijn,
- hoe zij (expliciet of impliciet) werken rond internationale solidariteit en wereldburgerschap,
- hoe zij jongeren sensibiliseren en mobiliseren rond mondiale thema’s,
- welke jongeren bereikt worden (en wie niet),
- welke vormen van engagement en methodieken ingezet worden,
- en welke trends, noden en kansen organisaties ervaren in hun werking.
Voor wie is de mapping bedoeld?
Voor iedereen die met jongeren van 16 tot 35 jaar werkt rond wereldburgerschap en/of internationale solidariteit, in alle regio’s van België, zoals:
- Jeugdorganisaties
- ngo’s en middenveldorganisaties
- Diaspora-organisaties
- Socio-culturele organisaties
- Sport- en cultuurorganisaties
- Media
- Privé organisaties of stichtingen
- Lokale, regionale en internationale overheden
Hoe kan je deelnemen?
Je kan op twee manieren bijdragen: via een online enquête of een online (diepte)interview.
De online enquête duurt slechts 10 minuten en geeft een helder beeld van jullie werking, praktijken en bereikte jongeren.
Het online (diepte)interview is aanvullend, duurt maximaal 1 uur en gaat dieper in op uitdagingen, noden, kansen en goede praktijken. Na inschrijving nemen we contact op om een moment vast te leggen in februari 2026.
Ken je andere organisaties of personen die samen willen bijdragen? Dan bekijken we ook de mogelijkheid van een focusgroep.
Deelnemen kan t.e.m. vrijdag 13 februari 2026!
Heb je nog vragen?
Pilootproject Rochefort-Jemelle rond wereldburgerschapseducatie in het arbeidsmarktgericht onderwijs
Jongeren uit Rochefort-Jemelle gaan op ontdekkingstocht naar voedselsoevereiniteit
Inleiding
Kritisch denkvermogen en mondiaal bewustzijn zijn essentiële vaardigheden voor jongeren om mee te bouwen aan een rechtvaardige en eerlijke toekomst. BeGlobal wil jongeren de nodige tools en kennis aanreiken om bewuste en geëngageerde burgers te worden, die in staat en gemotiveerd zijn om actief deel te nemen aan hun gemeenschap. In het kader daarvan versterken we wereldburgerschapseducatie (WBE) in Belgische scholen. Zoals bleek uit onderzoek van onze partners van UCLL zijn leerlingen uit het arbeidsmarktgericht onderwijs vaak ondervertegenwoordigd in WBE-projecten.
In samenwerking met Entraide & Fraternité (E&F), een ngo voor internationale solidariteit, en het Athénée Royal Rochefort-Jemelle, een school in de provincie Namen, heeft BeGlobal een proefproject opgezet om de WBE-vaardigheden van jongeren in het arbeidsmarktgericht onderwijs te versterken.
Doelstellingen van het project
Het proefproject had twee doelstellingen:
- Lesmateriaal ontwikkelen, specifiek gericht op de interesses en noden van leerlingen in het arbeidsmarktgericht onderwijs en;
- Jongeren in het arbeidsmarktgericht onderwijs stimuleren om verantwoordelijke burgers te worden.
E&F heeft drie indicatoren vooropgesteld om de voortgang van die tweede doelstelling te evalueren. Namelijk:
- De leerlingen zijn door het project nieuwsgieriger geworden;
- De leerlingen overwegen andere toekomstperspectieven dan die waar ze vóór de start van het project aan dachten;
- De leerlingen voelen dat hun zelfvertrouwen is toegenomen.
Er is gekozen voor het thema ecologische en rechtvaardige transitie. Dat onderwerp werd verkend aan de hand van de concrete case ‘voedselsoevereiniteit’.
De methode ‘Zien – Oordelen – Handelen’, vormt het DNA van alle projecten van E&F en diende als basis om elke workshopsessie voor de leerlingen tijdens het project vorm te geven. Deze methode heeft als doel individuen vaardig te maken in sociaal handelen en de wereld te veranderen, door te vertrekken van hun eigen ervaringen en door actieve betrokkenheid bij hun eigen opleiding.
Verloop van het project
Het pilootproject liep van februari tot mei 2025 en bestond uit zes bijeenkomsten met leerlingen die speciaal voor dit traject geselecteerd waren. De jongeren kwamen uit verschillende studierichtingen van het 4e tot het 6e middelbaar: verkoop, kinderverzorging, metselwerk, informatica en onderwijsassistent.
Het project, begeleid door E&F, bestond afwisselend uit participatieve sessies in de klas over het thema, individuele reflecties, bezoeken ter plaatse van een concrete werkomgeving (met name een ecologisch bouwproject en een lokale coöperatieve) maar ook uitwisselingsmomenten.
Deze multidimensionale aanpak zette in op verschillende leerstijlen en bevorderde de participatie en betrokkenheid van de leerlingen.
“In welke ideale wereld wil jij leven over tien à vijftien jaar?” Tijdens de vierde bijeenkomst werden de leerlingen aangemoedigd om daarover na te denken. Deze activiteit bouwde voort op de pijlers van verandering uit een vorige sessie. De leerlingen beschikten dus al over de kennis en middelen om deel te nemen aan deze reflectie in subgroepen.
Hierna bezochten de jongeren een ecologische bouwplaats en een agro-ecologische boerderij, waardoor ze konden kennismaken met mensen die ook nadenken over hun ideale wereld, en deze ook daadwerkelijk realiseren in hun werkpraktijk.
Dit bezoek maakte veel indruk op de jongeren. Na afloop vroegen de leerlingen van de vakgroep metselen zelfs aan hun leraren om hen nog eens mee te nemen, omdat ze zo geïnspireerd waren.
Resultaten
De resultaten van het proefproject zijn over het algemeen zeer positief. Om de impact op de leerlingen te evalueren, werden twee verschillende evaluaties uitgevoerd.
De eerste evaluatiesessie werd uitgevoerd in de vorm van een zelfevaluatie, een ‘prise de position dans l’espace’ (standpunt innemen in de ruimte). Deze werd uitgevoerd met de hele groep en de leerlingen konden de antwoorden van hun klasgenoten zien, wat leidde tot een zeer uitgesproken groepseffect.
De tweede evaluatiemethode werd gebruikt als aanvulling daarop. Het ‘World Cafe’ gaf de jongeren de kans om in kleine groepjes, ingedeeld per thema, over de onderwerpen te debatteren. Bij elke debatpost werd aan de leerlingen gevraagd wat ze dachten, wat ze gedaan hadden of wat ze anders zouden gaan doen na hun deelname aan het project. De resultaten van deze evaluatie waren zeer positief en weerlegden verschillende resultaten van de gezamenlijke zelfevaluatie. Bijvoorbeeld: “Hoewel geen enkele leerling bij de eerste evaluatie aangaf nieuwsgieriger te zijn geworden, gaf de meerderheid aan op sociale media onderzoek te hebben gedaan naar de thema’s die tijdens het project aan bod kwamen (wat ze voorheen niet deden).”
Veel leerlingen hebben hun gewoonten in hun persoonlijke leven veranderd, en moedigen zelfs hun familie en vrienden aan om hun consumptiegewoonten en omgang met kwetsbare mensen te veranderen. Verschillende leerlingen gaven aan dat ze na het project een inleefreis willen maken, iets wat de jongeren voorheen niet overwogen. De leerkrachten en de schoolpsycholoog hebben veranderingen bij de jongeren waargenomen op het vlak van zelfvertrouwen en de ontwikkeling van nieuwsgierigheid naar WBE-thema’s.
Conclusie
We meten het succes van een project aan de hand van de twee oorspronkelijk vooropgestelde doelen. Maar daarnaast mogen we ook de positieve effecten van het project op de jongeren niet onderschatten. De samenwerking tussen BeGlobal, Entraide & Fraternité en het Athénée Royal Rochefort-Jemelle heeft een positieve invloed gehad op deze jongeren in het arbeidsmarktgericht onderwijs. Het project toont aan dat, mits aanpassing van de methode aan hun noden en talenten, het mogelijk is om deze jongeren te betrekken bij WBE-initiatieven.
Onderwijs in wereldburgerschap in het beroepsonderwijs
Dit initiatief kadert in het project ‘Wereldburgerschapseducatie (WBE) in arbeidsmarktgericht onderwijs’ van BeGlobal, dat in het schooljaar 2024-2025 twee pilootprojecten lanceerde.
Twee scholen, één aan beide kanten van de taalgrens, ontwikkelden en implementeerden een WBE-pilootproject in co-creatie met ngo’s. In Vlaanderen werkte het KTA CLW Brugge daarvoor samen met het consortium Djapo-Studio Globo. In Wallonië-Brussel werd eveneens een pilootproject op poten gezet: een samenwerking tussen het Athénée Royal Rochefort-Jemelle en Entraide & Fraternité.
Meer weten over de twee pilootprojecten?
De twee pilootprojecten brengen de aanbevelingen in de praktijk die naar voren komen uit de studie van UCLL ‘WBE in het arbeidsmarktgericht onderwijs’.
Meer weten over de studie?
Het project wil daarmee bijdragen aan concrete manieren om aan de slag te gaan rond wereldburgerschapseducatie met jongeren uit het arbeidsmarktgericht onderwijs, om hen te motiveren en te sensibiliseren om zich in te zetten voor een meer rechtvaardige en duurzame wereld.
Referentie
Enabel. (2025). Projet de renforcement de l’éducation à la citoyenneté mondiale dans l’enseignement qualifiant – 2024-2025. Rapport d’évaluation. Entraide & Fraternité en collaboration avec l’Athénée Royal Rochefort-Jemelle.
Wil je op de hoogte blijven?
Contacteer Paulien Caeyers via paulien.caeyers@enabel.be!
Het magazine Global Citizenship Education
Blog
Het magazine Global Citizenship Education
Jaarlijkse denkvoer over wereldburgerschapseducatie
Elk jaar bundelt BeGlobal inzichten, praktijkervaring en nieuwe perspectieven in het magazine Global Citizenship Education. Het doel? Onderwijsprofessionals, beleidsmakers, onderzoekers en breder: élke geëngageerde burgers inspireren om stil te staan bij de grote thema’s, evoluties en uitdagingen binnen wereldburgerschapseducatie (WBE).
Vanuit een stevige wetenschappelijke basis én met beide voeten in de praktijk brengt het magazine vier diepgravende artikels rond één centraal thema. Onderzoekers en experten delen hun wetenschappelijke analyses, praktijkvoorbeelden en internationale inzichten. Zo slaat het magazine de brug tussen theorie en praktijk en versterkt het WBE in klaslokalen, opleidingen en beleid.
Een collectie ontworpen om praktijken te helpen evolueren
📘 Editie 2021 – “Spanningsvelden binnen wereldburgerschapseducatie”
➡ Waar wringt het schoentje wanneer je wereldburgerschapseducatie? De eerste editie zoomt in op spanningen tussen grote idealen en praktijk: universele waarden versus lokale realiteit en beleid versus pedagogische ambities. Hoe navigeer je als onderwijsprofessional tussen al die krachtvelden zonder je kop in het zand te steken?
📘 Editie 2022 – “Naar een gedekoloniseerde werelburgerschapseducatie”
➡ Welke koloniale denkpatronen sluimeren nog in ons onderwijs? Deze editie nodigt uit tot kritische reflectie. Macht, dominante narratieven en vooroordelen worden stevig onder de loep genomen. Er is aandacht voor hoe we écht ruimte kunnen maken voor diverse perspectieven in WBE.
📘 Editie 2023 – “20 jaar wereldburgerschapseducatie in Europa: en 30 jaar in het vooruitzicht!”
➡ Wat leren we uit twintig jaar WBE in Europa en waar gaan we naartoe? 2022 markeerde een mijlpaal met de ondertekening van de Europese verklaring rond Wereldburgerschapseducatie in Dublin. Deze editie bundelt de verhalen van de personen die er actief aan meeschreven én werpt een blik op de toekomst van WBE in Europa.
📘 Editie 2024 – “Verankering van wereldburgerschapseducatie in Belgische scholen: waar staan we en wat moet er nog gebeuren?”
➡ Hoe stevig is WBE vandaag verankerd in Belgische scholen? Deze editie brengt de stand van zaken in kaart: van beleidsmaatregelen en struikelblokken tot schoolinitiatieven die bijdragen aan duurzame verandering.
📘 Editie 2025 – “De bijdrage van de neurowetenschappen aan wereldburgerschapseducatie en voor een duurzame toekomst”
➡ Deze editie onderzoekt hoe disciplines in de gedragswetenschappen zoals sociale psychologie, cognitieve wetenschappen en gedragseconomie WBE kunnen versterken. Hoe beïnvloeden ons denken, voelen en doen ons engagement om tot een meer rechtvaardige en duurzame wereld te komen?
Een publicatie in de geest van BeGlobal
Zin in nieuwe inspiratie rond wereldburgerschap en onderwijs? Elk nummer van Global Citizenship Education neemt je mee in een actueel thema dat je uitnodigt om anders kijken en mee te bouwen aan een warmere, solidaire wereld.
Wil je je horizon verbreden en je onderwijspraktijk verrijken? Duik in de collectie van het magazine en laat je inspireren!
Wil je een papieren versie van een van onze magazines ontvangen?
Stuur ons gerust een aanvraag via het formulier op de pagina “Contact”.
